Сезонска работна дозвола

Сезонската работна дозвола е дизајнирана за реалноста на секторите што имаат остар сезонски прилив на работна сила и не можат да зависат од целогодишно вработување. Традиционалните сезонски сектори во РСМ се земјоделство (берба на грозје и тутун, плодови и зеленчук во Тиквешко и Струмичко), туризам и угостителство (летна сезона на Охридското езеро, ски-центрите Попова Шапка и Маврово, хотелски и угостителски персонал), и градежништво (летна градежна сезона).

Сезонската дозвола им овозможува на АВРМ и МВР побрза и полесна постапка отколку стандардната работна дозвола, со разбирање дека странецот нема да остане целогодишно и дека пазарниот тест е прилагоден на документираната сезонска побарувачка.

Подобноста почнува од секторот. Само улоги од сезонската листа на АВРМ квалификуваат; други улоги мора да одат по стандардната работна дозвола. Договорот мора да биде договор на определено време не подолго од 9 месеци во период од 12 месеци. Вкупниот период — со евентуални продолжувања — не смее да надмине 9 месеци.

Странците кои завршиле 9-месечен сезонски циклус мора да ја напуштат земјата и не можат повторно да влезат со нова сезонска дозвола додека не поминат најмалку 3 месеци. Повторливи сезонски работници — на пример земјоделски работници кои се враќаат во истиот лозов реон или хотелски персонал кој се враќа во истиот охридски ресор — се чести, и АВРМ ја признава таа шема во практика.

Обврските на работодавачот се построги отколку кај стандардна работна дозвола. Работодавачот мора да гарантира сместување: дом во рамки на фармата или близу ресорот, со декларирана густина на корисници и основни санитарни услови, или одделно нотарски заверен договор за закуп на име на странецот. Работодавачот мора да го пријави работникот во јавното здравствено осигурување од првиот ден и да плаќа придонеси по стандардна стапка.

Работното време, одморите и прекувремената работа се регулирани со Законот за работни односи и колективниот договор, со специфични безбедносни правила во земјоделство и градежништво. Работодавачот мора и да се обврзе на репатрирање: обврска да го покрие повратниот пат на крајот на сезоната, запишана во договорот и во досието на АВРМ.

Документациската основа е поедноставна од стандардна работна дозвола. Странецот доставува нотарски заверена копија од пасошот (со апостил ако заверката е во странство), апостилирано и преведено уверение за неосудуваност не постаро од 6 месеци, и основен доказ за стручност или искуство релевантно за улогата (за квалификувани занимања; не секогаш потребно за неквалификувана земјоделска работа).

Работодавачот доставува тековна состојба, договор на определено време, гаранција за сместување, обврска за репатрирање и стандардно барање за посредување до АВРМ означено како сезонско. Не се бара тешко образложение или целосна документација за супстанција на компанијата — АВРМ претпоставува дека сезонската шема е автентична врз основа на класификацијата на секторот.

Процедурално, АВРМ обработува сезонски досиеја побрзо отколку стандардни: обично 20–40 дена за позитивно мислење. Тек по МВР исто така е полесен — обично 3–6 наместо 4–8 недели — а картичката за престој важи само за времетраењето на сезонскиот договор.

Визни државјани добиваат Виза Д од конзулатот во 3 работни дена по позитивно решение, влегуваат во рок од 30 дена, пријавуваат адреса во 48 часа и даваат биометрија во 5 дена. Работодавачите во земјоделство и туризам често водат целосни досиеја за групи сезонски работници преку специјализиран агент, и документите се поднесуваат во пакети.

На крајот на сезоната, се очекува странецот да ја напушти земјата пред истек на картичката. Прекорачување на престојот носи стандардни казни, решение за враќање и забрана за влез по Законот за странци. Повторно сезонско работење е нормално — многу странски работници се враќаат во истата фарма или хотел секоја година — но секој циклус бара нова дозвола и ново досие.

Сезонскиот престој не се смета во 5-годишниот непрекинат престој за постојан престој; странци што сакаат долгорочен пат во земјата треба да аплицираат по стандардно вработување, самовработување или семејно обединување.