Апостил и овластен превод

Апостилот и овластениот превод се двата завршни чекори што го претвораат странскиот документ во нешто што македонските власти ќе го прифатат. Концептуално се едноставни но во практика се полни со ситни одлуки кои, направени во погрешен редослед или со погрешен испорачател, можат да чинат недели и да форсираат повторно издавање.

Идеалната секвенца е: соберете го изворниот документ во оригинал или заверена копија во земјата на издавање, апостилирајте го таму, испратете го во РСМ, преведете го преку овластен судски преведувач, заверете го преводот кај нотар. Прескокнување на чекор или погрешен редослед создава непотребна работа и е најчеста причина документ да пристигне во МВР во неупотреблива форма.

Апостилот е сертификат што докажува дека странскиот документ е автентичен. Хашката конвенција за апостил од 1961 создаде стандардизиран сертификат — мала дополнителна страница или налепница, ставена од надлежен орган во земјата на издавање, што потврдува дека потписот и печатот на документот се автентични. Речиси сите земји се членки; малкуте кои не се (некои земји од Заливот, некои од Африка) бараат подолг ланец на конзуларна легализација.

Надлежниот орган за апостил варира: САД го користат Секретарот на државата на државата за државни документи и Секретарот на државата за федерални документи; Велика Британија го користи Foreign, Commonwealth and Development Office; Германија користи Bezirksregierung или Landgericht; Франција го користи Cour d'Appel; Австралија го користи Department of Foreign Affairs and Trade. Повеќето земји објавуваат листа на сајтот на надлежниот орган.

Апостилот оди на самиот документ, не на превод. Ако изворниот документ е на друг јазик, прво се апостилира во земјата на издавање и потоа се преведува во РСМ. Честа грешка е прво да се преведе и потоа да се бара апостил на преводот — македонските власти тоа го третираат како погрешен редослед и бараат апостилиран оригинал.

Друга честа грешка е апостил на не-јавен документ — само јавни документи (од државен орган, суд, матичар или нотар) можат да се апостилираат. Дипломите од акредитирани универзитети се сметаат за јавни документи во повеќето јурисдикции; приватните договори не се, освен ако прво не се заверат кај нотар во земјата на издавање, а потписот на нотарот потоа се апостилира.

Откако ќе се апостилира, документот пристигнува во РСМ и оди кај овластен судски преведувач. Министерството за правда води листа на овластени преведувачи по јазичен пар, достапна на сајтот и во нотарските комори. Македонските власти прифаќаат само преводи од преведувачи на оваа листа — преводи направени во странство, дури и од компетентни професионалци, не се прифаќаат.

Овластените преведувачи стават печат и потпис на секоја страница, и обично произведуваат двојазично распоредување со оригинал и превод еден до друг, што МВР и АВРМ го преферираат. Цените се движат 15–30€ по страница за англиски/германски/француски и 25–50€ за поретки јазици (кинески, арапски, руски); рокот е обично 5–10 работни дена за умерен обем и 2–3 недели за поголеми досиеја.

Нотарската заверка на преводот го завршува ланецот. Македонски нотар го зема преведениот документ, потврдува дека преведувачот е правилно регистриран во Министерството за правда, и стави печат и потпис на грб на преводот. Печатот на нотарот е она што го бараат шалтерите во МВР, АВРМ и ЦРМ — без него, преводот се третира како приватен текст.

Заверката чини 5–20€ по документ и трае 10–30 минути по посета. Многу преведувачи имаат соработка со одреден нотар и можат да го уредат печатот наместо странецот ако се побара — често тоа е најбрзиот пат. Оригинали (апостилиран странски документ) и преводи (со нотарски печат) потоа се подготвени за употреба во која било македонска апликација.

Практични замки: не ламинирајте го апостилот — македонските нотари не можат да работат на ламиниран документ; не прифаќајте дигитален-само апостил без проверка дека земјата на издавање и македонските власти го признаваат е-апостилот форматот (признанието е делумно во практика); не оставајте апостилиран документ непреведен со месеци, бидејќи преведувачите понекогаш ги означуваат застарените документи а властите понекогаш ги проверуваат старите апостили; и чувајте целосна скенирана копија од секоја страница на секој документ и превод во клауд, бидејќи губење на еден документ во повеќе-месечен имиграциски процес е реален и чест проблем.