Добивање ЕМБГ (личен матичен број)

ЕМБГ (Единствен матичен број на граѓанинот) е македонскиот личен идентификациски број кој ја заклучува евиденцијата на секое лице во јавната администрација. Тоа е 13-цифрен број кој ги кодира датумот на раѓање, полот и редниот индикатор, и е траен доживотно. Македонските државјани добиваат ЕМБГ при раѓање; странците со право на престој добиваат ЕМБГ кога ќе се издаде дозволата за престој.

ЕМБГ се појавува на самата картичка за престој, на картичката за здравствено осигурување (ФЗО), на возачките дозволи за странци, на договори за закуп регистрирани во УЈП, и на секој официјален македонски документ. Без ЕМБГ, голем дел од административниот живот е блокиран: ФЗО пријава е невозможна, УЈП не може да регистрира закуп, банките не можат да направат резидентна надградба, а ЦРМ не може да го регистрира странецот како основач под личен идентитет.

Добра вест за повеќето странци е дека ЕМБГ се доделува автоматски од МВР во текот на постапката за дозвола за престој, без посебно барање. Странецот го поднесува досието со стандардните документи (пасош, неосудуваност, диплома, договор за закуп, осигурување, мислење на АВРМ ако е работно), МВР го обработува, и при издавање на картичката, ЕМБГ се печати на картичката и се запишува во централната база.

Бројот потоа е видлив за сите други органи преку поврзувањата на јавната администрација. Странецот не треба ништо посебно — ЕМБГ е едноставно својство на дозволата за престој.

Има нијанси. Странци со претходна врска со РСМ — претходни студии, претходна работа, семејна врска со македонски државјанин — можеби веќе имаат ЕМБГ во евиденција од таа поранешна интеракција, и новата дозвола ќе го искористи постоечкиот број наместо да генерира нов. Тоа е нормално и точен исход.

Ризикот е спротивен: кога странецот има претходен ЕМБГ во евиденција но МВР издава нов, странецот завршува со две паралелни идентитетски евиденции во различни системи, што создава конфузија при секоја подоцнежна интеракција. Ако имате каква било претходна врска со РСМ, експлицитно укажете при поднесувањето во МВР за да досието го означи постоечкиот запис. Поправка кога постојат два ЕМБГ е административна — МВР ги консолидира евиденциите — но трае недели и понекогаш бара писмено барање.

Даночниот број (ЕДБ — Единствен даночен број) е различен идентификатор издаден од УЈП. За физички лица, ЕМБГ и ЕДБ се суштински исти — ЕМБГ се користи и како даночен идентификатор за лични даночни цели, и УЈП не издава посебен број за физички лица.

За македонски правни лица (ДООЕЛ, ДОО, АД, фондации, филијали), УЈП издава наменски ЕДБ како следствен чекор на регистрацијата: откако ЦРМ ја создава компанијата, основачот ја посетува УЈП со актот за основање и тековната состојба, УЈП доделува ЕДБ, и компанијата може да фактурира, да поднесува ДДВ и да плаќа придонеси. ЕДБ е тоа што се појавува на македонските фактури и даночни пријави. Странските основачи треба да ја планираат посетата на УЈП како следствена задача во рок од 2–5 работни дена по регистрацијата.

Практична употреба на ЕМБГ: чувајте го запишан некаде достапно (повеќето странци го зачувуваат како контакт во телефонот или во менаџер на лозинки). Банките, ФЗО, УЈП, локалната станица за пријава на адреса, ЦРМ за која било акција на правно лице, поштата за подигнување пакети, шалтерот за теретана, мобилниот провајдер при купување постпејд план — сите ќе го побараат ЕМБГ.

Тоа е и клучот под кој се чуваат записи на македонските кредитни биро, возачка евиденција и повеќето административни интеракции. Третирајте го ЕМБГ како social security number: доволно корисно за при рака, доволно чувствително за да не се споделува лесно, но не тајниот креденцијал што некои го замислуваат.

Грешки за поправање рано: погрешна транслитерација на името во ЕМБГ записот (самиот ЕМБГ е број, но е поврзан со име во базата на МВР) се пренесува во секој друг систем и е досадно за поправка подоцна. Проверете дека правописот на картичката се совпаѓа со пасошот.

Проверете дека датумот на раѓање кодиран во ЕМБГ се совпаѓа со пасошот (првите 6 цифри на ЕМБГ се датум на раѓање во формат DDMMYYY со скратена година). Ако нешто е погрешно, укажете во МВР пред да ја напуштите шалтер — поправки во моментот на издавање се брзи; поправки година подоцна бараат писмено барање и недели следење.