Привремен престој — Студирање

Дозволата за престој за студирање го легализира престојот на странците запишани во призната македонска образовна програма. Категоријата не се ограничува на универзитетски студии: покрива акредитирани државни и приватни универзитети, средношколска размена, програми за подготовка на македонски или друг јазик при универзитетските јазични центри, и учесници во одобрени истражувачки, специјализирачки или тренинг-шеми.

Заедничкиот елемент е дека апликантот е во земјата примарно заради учење и дека призната образовна установа е подготвена да го потврди запишувањето и да сподели одговорност за присуството на студентот во текот на програмата.

Основниот документ е потврдата за запишување издадена од установата-домаќин по прием. За универзитетските студенти тоа е формална потврда за упис во конкретна програма и година на студии; за јазичните студенти е потврдата од универзитетскиот јазичен центар или друга акредитирана школа; за истражувачите и учесниците во обука е писмо за прифаќање од установата-домаќин со потврдени датуми на престојот и опис на проектот или програмата.

МВР очекува документот да биде свеж — вообичаено не постар од 30 дена во моментот на поднесувањето — и јасно да ги наведе акредитацијата, програмата, датумот на почеток и крај и дали студирањето е со плаќање или со стипендија.

Бидејќи студирањето не произведува веднаш плата, апликантот мора да докаже доволни средства за издршка за целата академска година. Прифатливи докази се свеж банкарски извод со стабилен салдо, нотарски заверена изјава за финансиска поддршка од родител или гарант заедно со доказ за неговиот приход, писмо за стипендија од македонска или странска институција или формална изјава од установата-домаќин за целосна финансиска покриеност.

МВР оценува холистички, но очекува доказите да ја покријат сместувањето, исхраната, книгите и материјалите и патувањата без потпирање врз социјална помош. Сместувањето се документира со нотарски заверен договор за закуп на приватна адреса или со потврда за доделен кревет во студентски дом.

Студентите треба да влезат во Северна Македонија на правилна основа. Државјаните од визно-обврзани држави бараат долгорочна виза (Тип Д) во македонскиот конзулат откако МВР зазел позитивна прелиминарна одлука, па влегуваат во земјата во рок од 30 дена. Државјаните од безвизен режим може директно да влезат и досието да го поднесат во МВР Секторот за странци.

Во секој случај, студентот во рок од 48 часа од влезот ја пријавува адресата во локалната полициска станица (белата картичка е доказ), и по тоа го поднесува комплетното хартиено досие во МВР Секторот за странци — во Скопје на 9. кат од зградата на МТВ на Булевар Гоце Делчев. Биометријата се зема во закажаниот термин и се издава едногодишната студентска картичка.

Дозволата се обновува секоја година за времетраењето на програмата со доказ дека студентот и натаму е активно запишан и дека постигнува напредок — установата-домаќин издава нова потврда за упис и напредок за секоја академска година. По завршувањето на програмата обично се признава краток грејс период за дипломирање, подигање на дипломите и транзиција кон друга основа за престој — најчесто премин кон работна основа штом работодавач обезбеди мислење од АВРМ и потпишан работен договор.

Годините поминати на студентска дозвола не се бројат рамноправно за постојан престој; пресметката за постојан престој ги признава студентските години со половина тежина, па студент кој подоцна ќе премине на работа треба да смета на подолг пат до постојан статус.

Студентите може паралелно со студиите да работат со скратено работно време во рамки на ограничувањата на Законот за вработување и работа на странци. Во практиката тоа значи дека работата мора да биде усогласена со распоредот на студиите, часовите се ограничени, а работодавачот и натаму мора да го регистрира работниот однос преку АВРМ. Практичната обука што е задолжителен дел од студиската програма се третира одделно и вообичаено не се смета за комерцијална работа.

Кога студентот ќе ја напушти програмата предвреме, дозволата се поништува и МВР очекува странецот да го регулира престојот на друга основа или да ја напушти земјата во одреден рок. Чиста документација — секогодишни потврди за упис и напредок, стабилна историја на сместување и навремена пријава на промени во програмата — е најважната навика за студентите-резиденти.