Привремен престој — Инвестиција

Инвестициската основа е пат за странци кои вложуваат капитал во македонски бизнис и сакаат тој бизнис да го водат од внатре во земјата. Дозволата не е „златна виза“ во смисла на Малта или Португалија — РСМ не продава престој за фиксна сума — но ја признава легитимната и континуирана причина за живеење на основач, значаен акционер или извршен директор.

Во пракса ја користат основачи на мали и средни претпријатија, акционери во заеднички вложувања, извршни директори на странско-сопственички ќерки-фирми и индивидуални претприемачи во регулирани професии.

Првиот елемент е валидно основана македонска правна форма. Најчесто тоа е друштво со ограничена одговорност (ДООЕЛ за еден основач, ДОО за повеќе) или акционерско друштво (АД). Регистрацијата е во Централниот регистар, најчесто со еднонасочна постапка која ги зема основачкиот акт, доказ за капиталот, седиштето и потписите на управителите.

Статутарниот минимум е скромен (околу 5.000 евра, делумно можен како влог во натура), но МВР гледа подалеку од номиналот — дали компанијата навистина работи: простории во закуп или сопствени, активна банкарска сметка, платени социјални придонеси за вработените и реален промет во првата година. Празните фирми ретко преживуваат обновување.

Статусот на странецот во компанијата мора да се документира. Ако е основач или акционер, тековната состојба го прикажува уделот и функцијата. Ако е извршен директор или менаџер примен во фирмата, се додава и работен однос — одлука на собрание или на одбор за именување, договор за раководење, и кога е применливо мислење од АВРМ.

За вистински инвеститори-основачи, АВРМ-проверка на пазарот на труд најчесто не е потребна — Законот за вработување и работа на странци ги ослободува сопствениците и самостојните професионалци; за наемни директори без удел проверката обично се применува.

Пакетот за МВР е сличен како и во другите категории, со додаден фирмиски слој. Странецот доставува нотарски заверен пасош, свежо уверение за неосудуваност и за неводење постапка (апостилирано и преведено), доказ за сместување, здравствено осигурување и белата картичка за пријавена адреса во рок од 48 часа од влезот.

Компанијата доставува тековна состојба, статут, акт за именување директор и по потреба доказ за уплатен капитал, банкарски промет и ДДВ-регистрација. МВР го оценува досието целосно: комбинација на вистински инвеститор, реална компанија и веродостоен план за продолжение на активноста. Очекувајте прашања ако компанијата нема канцеларија, локални вработени или банкарско движење.

Обработката обично трае 30 до 60 дена. Ако странецот е од визно-обврзана држава, позитивната одлука на МВР ја активира Долгорочната виза (Тип Д) во конзулатот во рок од 3 работни дена; странецот влегува во рок од 30 дена, пријавува адреса во 48 часа и се јавува во МВР во 5 дена за биометрија и картичка.

Државјаните од безвизен режим поднесуваат директно во земјата. Картичката се обновува годишно со доказ дека компанијата работи и дека странецот го задржал уделот или функцијата. На обновувањето најчесто се филтрираат празните структури — МВР може да побара последни годишни финансиски извештаи, списоци на плати и уредност кон даночните и социјалните обврски.

Инвестициската основа е соодветна за странци со вистински претприемачки намери, но слаба опција за пасивни инвеститори кои не планираат да живеат или да водат. Кај нив, сопственоста е можна без престој; акционерите работат од странство и престојот е потребен само кога ежедневната улога бара физичко присуство.

Кај оние што живеат и градат, по пет години се отвора патот до постојан престој како и во другите категории. Во тие пет години важат истите начела на дисциплина — уредно водење на фирмата, обновување најмалку 30 дена пред истек и секое обновување да се третира како ново барање.